مقدمه

خرید و فروش ملک یکی از مهم‌ترین معاملات مالی افراد است و هرگونه اشتباه یا عدم دقت در تنظیم قرارداد می‌تواند خسارت‌های مالی سنگینی به همراه داشته باشد. از این‌رو، تنظیم قرارداد فروش ملک به‌صورت حقوقی، دقیق و استاندارد، اهمیت بسیار زیادی دارد.

در این مقاله با مفاهیم، بندهای مهم، نکات حقوقی ضروری و یک نمونه قرارداد کامل فروش ملک آشنا می‌شوید که می‌توانید آن را برای معاملات خود استفاده کنید.

قرارداد فروش ملک چیست؟

قرارداد فروش ملک یک توافق‌نامه حقوقی بین خریدار و فروشنده است که در آن تمام جزئیات مربوط به معامله ملک ثبت می‌شود. این سند می‌تواند رسمی (در دفترخانه) یا عادی (دست‌نویس یا بنگاهی) باشد، اما در هر حال نقش آن اثبات انجام معامله و تعیین تکلیف حقوق و تعهدات دو طرف است.

این قرارداد معمولاً شامل موارد زیر می‌شود:

1. مشخصات کامل ملک

در قرارداد باید اطلاعات کامل ملک ذکر شود، مانند:

• آدرس دقیق

• شماره پلاک ثبتی

• متراژ

• نوع کاربری (مسکونی، اداری، تجاری و…)

• امکانات و ویژگی‌ها

• وضعیت سند (تک‌برگ، منگوله‌دار، وکالتی، رهنی و…)

هرچه این اطلاعات دقیق‌تر باشد، احتمال بروز اختلاف کمتر می‌شود.

2. مبلغ و شرایط پرداخت

در قرارداد مبلغ معامله و نحوه پرداخت به‌طور کامل ثبت می‌شود، برای مثال:

• پیش‌پرداخت (بیعانه)

• تعداد قسط‌ها و تاریخ هر قسط

• پرداخت نهایی و زمان تسویه

• تعیین دقیق نحوه انتقال پول (نقدی، کارت به کارت، چک عادی، چک بانکی، سند تضمینی و …)

این بخش از مهم‌ترین قسمت‌های قرارداد است، زیرا اختلافات مالی عمدتاً از عدم شفافیت همین بخش به وجود می‌آید.

3. زمان تحویل ملک

در این قسمت مشخص می‌شود:

• ملک چه زمانی به خریدار تحویل می‌شود؟

• در زمان تحویل، ملک باید خالی باشد یا با مستأجر؟

• اگر خالی کردن ملک دیرتر انجام شد چه جریمه‌ای در نظر گرفته می‌شود؟

4. تعهدات فروشنده

فروشنده معمولاً در قرارداد متعهد می‌شود که:

• ملک بدون بدهی، رهن، توقیف یا مشکل حقوقی تحویل شود.

• در زمان مقرر برای انتقال سند در دفترخانه حاضر شود.

• هرگونه تخلف یا بدهی قدیمی (مثلاً عوارض شهرداری، مالیات نقل و انتقال و…) را پرداخت کند.

5. تعهدات خریدار

خریدار نیز موظف است:

• پرداخت‌ها را سر موعد انجام دهد.

• در تاریخ مقرر برای تنظیم سند در دفترخانه حضور پیدا کند.

• هزینه‌های توافق‌شده (مثلاً سهم انتقال سند) را بپردازد.

6. ضمانت‌ها و خسارات

برای جلوگیری از نقض تعهدات، معمولاً جریمه‌هایی تعیین می‌شود، مثل:

• جریمه عدم حضور در دفترخانه

• جریمه تأخیر در پرداخت

• جریمه تحویل ندادن به‌موقع ملک

این بخش باعث می‌شود قرارداد ضمانت اجرایی داشته باشد.

قرارداد فروش ملک کجا تنظیم می‌شود؟

این قرارداد می‌تواند:

✔ در بنگاه معاملات ملکی

• فرم‌های رسمی دارند.

• کد رهگیری صادر می‌شود.

• عرف معاملات کشور بیشتر به این روش انجام می‌شود.

✔ در دفترخانه اسناد رسمی

• سند رسمی و قطعی صادر می‌شود.

• قدرت حقوقی آن بسیار بیشتر از یک قرارداد معمولی است.

✔ دست‌نویس بین طرفین

• حتی یک کاغذ دست‌نویس نیز می‌تواند معتبر باشد.

• اما در صورت اختلاف، اثبات شرایط و مفاد آن سخت‌تر است.

• بهتر است شهود یا اثر انگشت داشته باشد.

چرا تهیه قرارداد کامل مهم است؟

چون فروش ملک از نظر مالی و حقوقی معامله بزرگی است و کوچک‌ترین ابهام می‌تواند باعث:

• اختلافات طولانی

• شکایت

• ضررهای مالی سنگین

• تأخیر در انتقال سند

شود.

بنابراین حتی اگر بین افراد آشنا و خانوادگی باشد، بهتر است قرارداد:

• دقیق

• واضح

• کامل

• قابل استناد

تنظیم شود تا از مشکلات احتمالی آینده جلوگیری شود.

طرفین قرارداد فروش ملک چه کسانی هستند؟

در هر قرارداد فروش ملک دو طرف اصلی وجود دارد:

• فروشنده (مالک یا نماینده قانونی او)

• خریدار

برای اینکه قرارداد از نظر حقوقی معتبر باشد و در آینده دچار ابهام یا مشکل نشود، باید مشخصات کامل هر دو طرف با جزئیات دقیق در متن قرارداد ثبت شود. این کار باعث می‌شود در صورت بروز اختلاف، امکان شناسایی و پیگیری قانونی هر شخص بدون مشکل وجود داشته باشد.

چه اطلاعاتی برای طرفین قرارداد باید نوشته شود؟

1. نام و نام خانوادگی

نام و نام خانوادگی کامل باید مطابق با شناسنامه ثبت شود.
در صورت داشتن چند مالک، مشخصات تمام مالکان باید در قرارداد درج شود.

2. شماره ملی

شماره ملی یکی از مهم‌ترین موارد اثبات هویت است.

اگر شماره ملی اشتباه نوشته شود، ممکن است طرف مقابل در آینده ادعا کند فرد دیگری بوده و زیر بار مسئولیت قرارداد نرود.

3. شماره شناسنامه و محل صدور

گرچه برخی فرم‌ها بدون این مورد هم تنظیم می‌شوند، اما درج آن باعث:

• تکمیل مشخصات هویتی

• افزایش اعتبار قرارداد

• جلوگیری از اشتباهات حقوقی

می‌شود.

4. تاریخ تولد

تاریخ تولد نیز در برخی قراردادها ثبت می‌شود تا هویت طرفین روشن‌تر باشد و جایی برای ادعا یا انکار باقی نماند.

5. نشانی دقیق محل سکونت

آدرس کامل طرفین باید کاملاً واضح نوشته شود، زیرا:

• مکاتبات قانونی (مثل ابلاغیه‌ها) معمولاً به همین نشانی ارسال می‌شود.

• اگر بعداً نیاز به اخطار، دادخواست یا نامه رسمی باشد، این آدرس ملاک قرار می‌گیرد.

در صورت تغییر آدرس، بهتر است طرف موظف شود تغییر را کتبی اعلام کند.

6. شماره تماس یا راه‌های ارتباطی

بهتر است شماره موبایل و حتی شماره ثابت درج شود.
این اطلاعات برای:

• هماهنگی‌های قبل از انتقال سند

• اطلاع‌رسانی مراحل پرداخت

• امضای صورت‌جلسات

• ثبت رسیدها

کاربرد دارد.

در صورتی که یکی از طرفین شخص حقوقی باشد

گاهی فروشنده یا خریدار شرکت، سازمان، مؤسسه یا نهاد حقوقی است.
در این حالت اطلاعات زیر باید در قرارداد نوشته شود:

1. نام کامل شخصیت حقوقی

مثلاً:

• شرکت سهامی خاص …

• مؤسسه فرهنگی …

• شرکت با مسئولیت محدود …

2. شماره ثبت و شناسه ملی

این موارد مانند شماره ملی افراد حقیقی، هویت شرکت را احراز می‌کند.

3. نشانی رسمی شرکت

آدرسی که در روزنامه رسمی یا سامانه ثبت شرکت‌ها ثبت شده است.

4. نام و مشخصات نماینده قانونی

معمولاً فردی از طرف شرکت قرارداد را امضا می‌کند، مثل:

• مدیرعامل

• رئیس هیئت‌مدیره

• وکیل رسمی شرکت

در این حالت باید مشخصات کامل نماینده نیز مانند افراد عادی درج شود.

5. مدارک اثبات اختیار نماینده

برای اطمینان، در قرارداد ذکر می‌شود که نماینده:

• طبق آگهی روزنامه رسمی

• مصوبه هیئت‌مدیره

• یا وکالت‌نامه رسمی

حق امضا و انجام معامله دارد.

اگر یکی از طرفین وکیل یا نماینده باشد

گاهی خود مالک یا خریدار شخصاً قرارداد را امضا نمی‌کند و شخص دیگری به وکالت این کار را انجام می‌دهد.
در این وضعیت باید علاوه بر مشخصات طرف اصلی:

• مشخصات وکیل

• شماره و تاریخ وکالت‌نامه

• حدود اختیارات او (فروش، انتقال سند، دریافت وجه و …)

به دقت ثبت شود تا بعداً ادعا نشود اختیار انجام معامله وجود نداشته است.

چرا ثبت کامل مشخصات طرفین مهم است؟

ثبت دقیق مشخصات باعث:

• جلوگیری از جعل هویت

• نبود ابهام در شناسایی طرفین

• کاهش احتمال دعوی و شکایت

• امکان پیگیری قانونی در صورت تخلف

می‌شود.

در بسیاری از پرونده‌های ملکی، اختلافات و مشکلات تنها به دلیل ناقص بودن اطلاعات طرفین در قرارداد اتفاق افتاده است.

موضوع قرارداد در فروش ملک چیست؟

موضوع قرارداد به معنای آن چیزی است که معامله روی آن انجام می‌شود؛ یعنی باید کاملاً مشخص شود چه ملکی، با چه ویژگی‌هایی و تحت چه شرایطی از فروشنده به خریدار منتقل می‌شود. اگر موضوع قرارداد مبهم باشد، قرارداد از نظر حقوقی می‌تواند دچار مشکل شود یا حتی در صورت بروز اختلاف، امکان استناد قانونی آن از بین برود. بنابراین این بخش باید با نهایت دقت و جزئیات کامل نوشته شود.

چه اطلاعاتی باید در موضوع قرارداد ثبت شود؟

1. نوع ملک و کاربری آن

در ابتدا باید مشخص شود ملک آپارتمان، زمین، تجاری، مسکونی، اداری، مغازه، ویلا، باغ، کارخانه یا هر نوع ملک دیگر است. کاربری نیز باید دقیق ذکر شود، چون نوع بهره‌برداری و ارزش ملک را تعیین می‌کند و روی مالیات و قوانین انتقال نیز اثر دارد.

2. آدرس دقیق ملک

آدرس باید کامل و دقیق نوشته شود تا قابل استناد و بدون احتمال اشتباه باشد و بتوان آن را با سند رسمی یا پرونده شهرداری تطبیق داد.

3. پلاک ثبتی

پلاک ثبتی یکی از مهم‌ترین بخش‌های موضوع قرارداد است و شامل شماره اصلی، فرعی، بخش و اطلاعات دقیق ثبتی است. این بخش از روی سند رسمی یا استعلام دفترخانه نوشته می‌شود و نبود آن می‌تواند قرارداد را بی‌اعتبار کند.

4. شماره و نوع سند

در این بخش باید مشخص شود ملک دارای سند تک‌برگ، منگوله‌دار، قول‌نامه‌ای، وکالتی، رهنی یا مشاع است. همچنین شماره سند که شناسه اصلی ملک در اداره ثبت است باید نوشته شود.

5. مساحت ملک

مساحت دقیق باید ثبت شود. در آپارتمان‌ها معمولاً مساحت از روی پایان‌کار یا سند تعیین می‌شود و در زمین‌ها از نقشه یا کروکی ثبتی. در برخی قراردادها اگر مساحت واقعی کمتر یا بیشتر باشد، شرایط تعدیل یا توافق طرفین نیز درج می‌شود.

6. شماره طبقه و واحد

در آپارتمان‌ها علاوه بر آدرس کلی، طبقه، شماره واحد و حتی موقعیت (مثلاً شمالی یا جنوبی) باید نوشته شود تا اشتباهی رخ ندهد.

7. شماره گواهی پایان کار

گواهی پایان کار نشان‌دهنده این است که ساختمان طبق ضوابط ساخته شده و آماده بهره‌برداری است. اگر پایان کار وجود دارد باید شماره و تاریخ آن درج شود. اگر هنوز صادر نشده است، مسئولیت اخذ آن بر عهده چه کسی است باید مشخص شود.

8. شماره پروانه ساخت

پروانه ساخت نشان می‌دهد ملک با مجوز رسمی ساخته شده و تعداد طبقات قانونی چیست. درج شماره پروانه ساخت مخصوصاً برای ملک نوساز بسیار مهم است.

9. مشخصات دقیق بنا و امکانات

برای جلوگیری از اختلافات، بهتر است ویژگی‌های ملک نیز نوشته شود، از جمله:
تعداد اتاق‌ها، پارکینگ (تعداد و شماره)، انباری، آسانسور، سال ساخت، موقعیت واحد، سیستم‌های تاسیسات، امکانات اختصاصی یا مشترک و…

یک نمونه موضوع قرارداد کامل

«انتقال مالکیت یک واحد آپارتمان مسکونی به مساحت ۱۲۵ متر مربع، واقع در طبقه سوم واحد شماره ۸، دارای پارکینگ شماره P5 و انباری شماره A2، دارای سند تک‌برگ به شماره …، واقع در پلاک ثبتی اصلی … فرعی … بخش … تهران، دارای پایان کار به شماره … صادره در تاریخ … .»

چرا موضوع قرارداد باید دقیق نوشته شود؟

زیرا در صورت ناقص بودن اطلاعات، ممکن است:

• خریدار ادعا کند ملک دیگری تحویل گرفته

• فروشنده مسئولیت را نپذیرد

• امکان پیگیری قضایی از بین برود

• در اداره ثبت یا شهرداری مشکل قانونی پیش بیاید

به همین دلیل موضوع قرارداد یکی از مهم‌ترین بخش‌های قولنامه و سند فروش ملک است.

مبلغ قرارداد و شرایط پرداخت

یکی از مهم‌ترین قسمت‌های قرارداد فروش ملک، تعیین مبلغ معامله و نحوه پرداخت است. هر نوع ابهام در این بخش می‌تواند زمینه‌ساز اختلاف و مشکلات حقوقی در آینده شود. بنابراین لازم است تمامی جزئیات مبلغ و روش پرداخت با دقت کامل ثبت شود.

چه مواردی باید در این بخش نوشته شود؟

1. مبلغ کل معامله

در ابتدای این بخش باید مبلغ دقیق ثمن معامله (قیمت ملک) نوشته شود. این مبلغ معمولاً به عدد و حروف درج می‌شود تا هیچ‌گونه احتمال سوءتفاهم و تغییر وجود نداشته باشد.

مثلاً:
«مبلغ کل معامله ۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال (بیست میلیارد ریال) می‌باشد.»

2. شیوه و مراحل پرداخت

پس از ثبت مبلغ کل، باید مشخص شود که این مبلغ در چه زمان‌هایی و چگونه پرداخت خواهد شد. معمولاً پرداخت ملک در چند مرحله انجام می‌شود. برای مثال:

نمونه جدول پرداخت‌ها:

• پرداخت بیعانه: هنگام توافق اولیه مبلغ … ریال

• پرداخت مرحله دوم: هنگام تنظیم مبایعه‌نامه مبلغ … ریال

• پرداخت مرحله سوم: هنگام تحویل ملک مبلغ … ریال

• تسویه نهایی: هنگام حضور در دفترخانه و تنظیم سند رسمی مبلغ … ریال

این جدول می‌تواند بسته به توافق طرفین تغییر کند، اما باید کاملاً شفاف، تاریخ‌دار و قابل اثبات باشد.

3. روش پرداخت

ضروری است نوع پرداخت نیز به‌طور دقیق مشخص شود. رایج‌ترین روش‌ها عبارتند از:

• نقدی

• کارت به کارت

• چک بانکی

• حواله بانکی

• انتقال از حساب

اگر پرداخت با چک انجام می‌شود، باید اطلاعات کامل چک نیز در قرارداد نوشته شود، از جمله:

• شماره چک

• مبلغ

• تاریخ

• نام بانک و شعبه

• صادرکننده

در پرداخت‌های بانکی یا کارت به کارت، بهتر است شماره حساب، شماره کارت یا شماره پیگیری تراکنش در قرارداد ثبت شود.

4. پرداخت اقساطی

اگر بخشی از مبلغ معامله قسط‌بندی شده باشد، باید:

• مقدار هر قسط

• تاریخ دقیق پرداخت

• نحوه پرداخت

• ضمانت‌های مربوط به اقساط

در قرارداد درج شود.

5. ضمانت حسن انجام پرداخت

برای اطمینان از پرداخت کامل و به‌موقع، معمولاً فروشنده ضمانت‌های زیر درخواست می‌کند:

• چک ضمانت

• سفته

• ضمانت‌نامه بانکی

• شرط فسخ در صورت عدم پرداخت

این موارد باید واضح و بدون تفسیر در متن عقد نوشته شود.

6. موارد مهم در ثبت شرایط پرداخت

برای جلوگیری از اختلاف بهتر است این نکات حتماً رعایت شود:

• تمام رسیدها (رسید دستی یا فیش بانکی) باید ضمیمه قرارداد شود.

• اگر مبلغی نزد بنگاه یا شخص ثالث امانت است، باید شرایط برداشت آن مشخص گردد.

• تاریخ پرداخت‌ها مشخص باشد، نه اینکه صرفاً «به زودی» یا «بعداً» نوشته شود.

• اگر ملک بدهی، وام یا رهن دارد، نحوه تسویه آن باید روشن باشد.

تحویل ملک

مرحله تحویل ملک یکی از مهم‌ترین بخش‌های قرارداد فروش است، زیرا خریدار پس از پرداخت مبلغ، باید در تاریخ مشخص بتواند ملک را تصرف کند. به همین دلیل تاریخ تحویل باید واضح، دقیق و غیرقابل تفسیر نوشته شود.
مثلاً:
«ملک در تاریخ ……… به خریدار تحویل داده می‌شود.»
همچنین در قرارداد باید مشخص شود ملک در زمان تحویل در چه وضعیتی قرار دارد. به عنوان مثال:
آیا ملک خالی از سکنه تحویل می‌شود؟
آیا هنوز مستأجر در آن حضور دارد؟
اگر مستأجر وجود دارد، چه کسی اجاره‌بها را دریافت می‌کند؟
مدت زمان باقی‌مانده از قرارداد اجاره چقدر است؟
آیا خریدار قرارداد اجاره فعلی را ادامه می‌دهد یا فروشنده باید ملک را تخلیه کند؟
در صورتی که فروشنده موظف به تخلیه ملک باشد، باید مشخص شود اگر در تاریخ مقرر تخلیه نکرد، چه جریمه یا خسارتی باید پرداخت کند. ثبت این موارد از مهم‌ترین عوامل جلوگیری از اختلاف آینده است.

انتقال سند رسمی

از دید قانون، مالکیت زمانی قطعی است که سند در دفترخانه اسناد رسمی به نام خریدار منتقل شود. بنابراین باید در قرارداد به‌صورت دقیق نوشته شود:
تاریخ حضور طرفین در دفترخانه
ساعت و روز مشخص به‌طوری‌که قابل پیگیری باشد
شماره دفترخانه‌ای که انتقال در آن انجام خواهد شد
آدرس دفترخانه
اگر یکی از طرفین در موعد مقرر حضور پیدا نکند، باید روشن شود چه پیامدی خواهد داشت. به عنوان مثال:
در صورت عدم حضور فروشنده، خریدار می‌تواند گواهی عدم حضور گرفته و خسارت مطالبه کند.
در صورت عدم حضور خریدار، فروشنده می‌تواند همان گواهی را دریافت و طبق قرارداد مطالبه خسارت نماید.
در این قسمت همچنین باید هزینه‌های انتقال سند تعیین شود. معمولاً هزینه‌هایی مثل حق‌الثبت، مالیات نقل و انتقال و هزینه دفترخانه میان طرفین تقسیم می‌شود، اما در بسیاری قراردادها توافق‌های متفاوتی وجود دارد. بنابراین باید دقیق نوشته شود:
هزینه‌ها ۵۰-۵۰
هزینه‌ها به عهده خریدار
یا هزینه‌ها کامل بر عهده فروشنده
عدم تعیین این موضوع یکی از رایج‌ترین دلایل اختلاف در نقل‌وانتقال ملک است.

امکانات و متعلقات ملک

ملک معمولاً دارای امکاناتی است که باید با سند و قرارداد همزمان به خریدار منتقل شود. برای جلوگیری از هرگونه اختلاف باید تمام این موارد با جزئیات ثبت شوند. برای مثال:
پارکینگ (شماره پارکینگ دقیقاً نوشته شود)
انباری (شماره و محل دقیق)
حق آب، برق و گاز
حق تفکیک یا تقسیم
حق استفاده از مشاعات
خط تلفن و شماره آن
سیستم گرمایش و سرمایش
کابینت، سینک، هود، اجاق گاز
درب ضدسرقت
شیرآلات
سیستم‌های هوشمند
برای ملک‌های اداری یا تجاری نیز باید تجهیزات مرتبط ثبت شود، مثل:
تابلو نصب‌شده
دکوراسیون
تاسیسات داخلی
سیستم‌های امنیتی
حتی بهتر است تحویل این موارد به صورت یک صورت‌جلسه جداگانه نیز امضا شود تا فروشنده نتواند بعداً آنها را خارج کند.

تعهدات فروشنده

برای جلوگیری از مشکلات حقوقی، تعهدات فروشنده باید روشن و بدون احتمال تفسیر باشد. مهم‌ترین تعهدات رایج عبارت‌اند از:
فروشنده متعهد است که ملک هیچ‌گونه بدهی حساب نشده از قبیل مالیات، عوارض شهرداری، قبوض آب، برق، گاز و هزینه شارژ ساختمان ندارد.
سند ملک سالم و بدون مشکل، توقیف، بازداشت یا ممنوع‌المعامله بودن است.
ملک هیچ معارض حقوقی ندارد و فروشنده مالک قانونی و رسمی است.
اگر بعداً مشخص شود سند یا مالکیت مشکل داشته، فروشنده مسئول جبران خسارت خریدار است.
فروشنده متعهد است تا روز تحویل ملک، هزینه‌ها و بدهی‌های ملک را شخصاً پرداخت کند.
در صورتی که ملک در رهن یا وام باشد، باید زمان و نحوه تسویه آن مشخص شود و فروشنده مسئول رفع آن است.
در صورتی که فروشنده از تحویل ملک در زمان مقرر خودداری کند، باید خسارت تأخیر طبق قرارداد یا نرخ روز پرداخت کند.

تعهدات خریدار

خریدار نیز همانند فروشنده تعهداتی دارد که باید در قرارداد نوشته شود. مهم‌ترین آنها عبارت‌اند از:
پرداخت به‌موقع مبالغ طبق جدول پرداخت
همراه داشتن مدارک لازم هنگام حضور در دفترخانه مثل کارت ملی و شناسنامه
پرداخت هزینه‌های توافق‌شده مانند سهم هزینه دفترخانه یا کارمزد مشاور املاک
در صورت عدم حضور در دفترخانه بدون دلیل موجه، پرداخت خسارت طبق قرارداد
اگر چک یا پرداخت اقساطی دارد، باید ضمانت‌های لازم ارائه دهد
عدم استفاده غیرقانونی از ملک قبل از انتقال رسمی مالکیت
نوشتن کامل این تعهدات باعث می‌شود خریدار و فروشنده در آینده برای اجرای قرارداد به مشکل برخورد نکنند و همه موضوعات قابل استناد و قابل پیگیری حقوقی باشند.

تحویل ملک (توضیح کامل)

در قرارداد فروش ملک، زمان و شرایط تحویل باید کاملاً دقیق تعیین شود. ابتدا تاریخ تحویل مشخص می‌شود، برای مثال:
«ملک در تاریخ ……… به خریدار تحویل می‌گردد.»

در این بخش همچنین باید وضعیت ملک در زمان تحویل مشخص شود. اگر ملک خالی است، فروشنده موظف است در تاریخ تعیین‌شده، ملک را بدون سکنه و آماده بهره‌برداری تحویل دهد. اگر ملک دارای مستأجر است، باید در قرارداد ذکر شود که قرارداد اجاره تا چه تاریخی معتبر است، مبلغ و شرایط اجاره چگونه ادامه پیدا می‌کند و اینکه خریدار قرارداد اجاره موجود را می‌پذیرد یا فروشنده موظف است پیش از تحویل، ملک را تخلیه نماید.

همچنین بهتر است در قرارداد قید شود که تحویل ملک با صورت‌جلسه رسمی انجام شود و وضعیت ملک از نظر تعمیرات، سلامت، تجهیزات و امکانات بررسی و ثبت گردد تا در آینده موجب اختلاف نشود.

انتقال سند رسمی

انتقال مالکیت ملک زمانی قطعی می‌شود که سند رسمی در دفترخانه به نام خریدار ثبت گردد. بنابراین در قرارداد باید موارد زیر مشخص شوند:

تاریخ دقیق حضور طرفین در دفترخانه
آدرس و شماره دفترخانه
مدارک مورد نیاز برای حضور هر طرف
تکلیف هزینه‌های نقل و انتقال شامل مالیات، حق‌التحریر، حق‌الثبت و سایر هزینه‌ها

معمولاً هزینه‌ها بین فروشنده و خریدار به صورت مساوی تقسیم می‌شود مگر اینکه توافق دیگری میان طرفین انجام شده باشد. بهتر است در قرارداد پیش‌بینی شود که اگر یک طرف در تاریخ مقرر در دفترخانه حاضر نشد، مسئول خسارت، تأخیر یا وجه‌التزام خواهد بود.

امکانات و متعلقات ملک

برای جلوگیری از هرگونه سوءتفاهم، تمام امکانات و متعلقات ملک باید در قرارداد ثبت شوند. این موارد می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

پارکینگ و شماره آن
انباری و شماره آن
مشاعات و حقوق استفاده قانونی
خط تلفن، اینترنت یا تجهیزات ثابت
کولر، پکیج، کابینت و سایر تجهیزات
سند تک‌برگی یا دفترچه‌ای
حق تفکیک یا سایر حقوق قابل انتقال

ثبت دقیق این موارد از بروز اختلاف در آینده جلوگیری می‌کند.

تعهدات فروشنده

فروشنده باید تضمین‌های لازم را ارائه دهد. نمونه تعهدات رایج شامل موارد زیر است:

ملک فاقد هرگونه بدهی نسبت به شهرداری، مالیات، شارژ، آب، برق، گاز یا سایر قبوض است
فروشنده مالک رسمی و قانونی ملک بوده و ملک هیچ‌گونه معارض، توقیف یا مشکل قضایی ندارد
سند ملک سالم، قانونی و قابل انتقال است
فروشنده تا روز تحویل مسئول پرداخت هزینه‌ها و قبوض خواهد بود
اگر ایراد قانونی یا حقوقی پنهان وجود داشته باشد، فروشنده مسئول آن است

تعهدات خریدار

خریدار نیز موظف است تعهداتی را اجرا کند، از جمله:

پرداخت دقیق و به‌موقع مبالغ طبق جدول پرداخت
حضور در تاریخ تعیین‌شده در دفترخانه با مدارک لازم
پرداخت هزینه‌های توافق‌شده شامل هزینه انتقال سند یا کارمزد بنگاه
ارائه رسید یا مدرک پرداخت به فروشنده در صورت نیاز

این موارد باعث می‌شود قرارداد تکمیل و قابل استناد باشد و هر دو طرف از حقوق خود مطمئن شوند.

نمونه قرارداد فروش ملک (قابل استفاده مستقیم)